Kinderen en afscheid
Met mijn achtergrond als jeugdbibliothecaresse heb ik veel ervaring met kinderen.
Zij krijgen van mij speciale aandacht bij een afscheidsviering, afgestemd op hun eigen niveau.
Uw kind is geconfronteerd met het overlijden van iemand uit zijn omgeving.
Hoe vertel je een kind wat doodzijn is, waar gaan we naartoe als we dood zijn?
Mag uw kind overal bij zijn of wilt u hen het verdriet besparen en beschermen?
Mijn ervaring is dat de meeste kinderen juist heel nieuwsgierig zijn. Ze willen alles zien en weten. Ze bekijken dingen heel nuchter en onbevangen. Door ze bij alles te betrekken leren ze dat dood bij het leven hoort. Dat een dode niet eng is. Natuurlijk hebben ze ook verdriet maar het volgende moment gaan ze weer door met hun spel. Ga in op de vragen van uw kind, creeer een veilige omgeving. Wees eerlijk en vertel ze wat er gaat gebeuren zodat ze goed voorbereid zijn.
Betrek kinderen bij alles en laat ze meedoen. Ze horen er ook bij en ze zijn meestal heel trots als ze mogen helpen. Niet ieder kind reageert hetzelfde. Dwing ze niet als ze dat niet willen. Laat ze zelf aangeven waar hun grens ligt. Soms hebben ze even tijd nodig om te wennen en kan een leeftijdgenootje ze over een drempel helpen.
In het boekje 'Ik weet niet wat ik weten moet: Jouw vragen over doodgaan, begraven en cremeren' geschreven door Riet Fiddelaers-Jaspers wordt voor kinderen in begrijpelijke taal uitgelegd wat er gebeurt na het overlijden van een dierbare.
U kunt het boekje van mij lenen.
Hoe kun je kinderen betrekken bij de viering?
Er zijn mooie boeken en verhalen geschreven over doodgaan en afscheidnemen. Je kunt een verhaal voor de hele groep voorlezen, maar er ontstaat een intiemere sfeer als je de kinderen in een kring om je heen verzamelt. Op die manier kun je ook makkelijker met elkaar praten.
Kinderen maken graag iets moois om in of op de kist te leggen. Het is belangrijk om daar aandacht aan te schenken en ze dat zelf te laten neerleggen.
Kies ook eens een kinderliedje uit of laat kinderen zelf iets zingen.
Ook hierbij geldt weer: dwing kinderen niet, als ze iets niet willen doen.
Misschien helpt het om het samen te doen. En als een van de kinderen bijvoorbeeld geen bloem durft neer te leggen, laat een van de andere het dan voor hem of haar doen. Maar leg die bloem wel neer.
Een praktijkvoorbeeld
De kleinkinderen hebben samen de kist van hun oma beschilderd. Ieder zijn eigen stukje. Tijdens de viering kwamen alle kinderen naar voren om aan te wijzen en te vertellen wat ze hadden gemaakt. Daarna kregen ze wat drinken en een koekje en konden ze op hun plaats tekenen.
Werkboek bij een afscheid
Om kinderen te betrekken bij het afscheid en de viering heb ik een werkboek samengesteld waarmee ze zelf aan de slag kunnen.
Dit boek bestaat uit de volgende onderdelen:
Verhalen en gedichten
deze verhalen en gedichten zijn geschreven voor kinderen en ze kunnen gebruikt worden in een afscheidsviering
Ik schrijf een gedicht voor jou
voorbeelden voor kinderen hoe ze zelf een gedicht kunnen maken
Ik maak iets moois voor jou
creatieve tips om zelf iets te maken zoals een beschilderde steen met een persoonlijke boodschap, een sterrenstok, een versierde kaars, een vlinder op draad maar ook kleurplaten. Bij een aantal van de werkstukken is beschreven hoe ze te gebruiken zijn in de viering.
Ik zal je nooit vergeten
het is belangrijk om herinneringen te bewaren. Hoe maak je een herinneringsboek of een bewaardoos? Hoe richt je een herinneringsplekje thuis in?
Boeken en films over dood gaan
overzichtslijst ingedeeld op leeftijd en op categorie
Moeilijke woorden
in de uitvaart gebruikte termen worden voor kinderen begrijpelijk uitgelegd
Dit werkboek neem ik mee tijdens het eerste voorgesprek en het blijft in de dagen tot het afscheid bij u thuis.
U kunt het boek (geleverd als showalbum), een berkenhouten schatkist, diverse modellen berkenhouten Herinneringskastjes en wasfolie voor het versieren van kaarsen bij mij bestellen.
Zie Producten
Vlinderverdriet
Jij, zo stil
vliegen is wat ik wil
niet alleen
ik wil jou om me heen
